Strategie en de verbinding met de werkvloer

Paul Polman

Dit weekend twee strategen in de krant: Paul Polman, CEO van Unilever (neemt afscheid) en Erik Akerboom, hoofd Politie (over nationale veiligheid).

Verandertrajecten en strategie zijn nauw met elkaar verweven. Veel verandertrajecten zijn het gevolg van strategische keuzes door de top van een organisatie. Maar mislukkingen van verandertrajecten zijn ook vaak nauw verweven met die strategische keuzes. Vaak hebben topmanagers namelijk de grootste moeite om de strategische keuzes goed uit te leggen aan de werknemers. Als de consequenties op de werkvloer wel voelbaar, maar niet traceerbaar zijn, ontstaat onduidelijkheid, onbegrip en cynisme. Recepten voor mislukking.

Wat kunnen we van hen leren? Hoe leggen Polman en Akerboom de connectie tussen hun visie en de werkvloer?

Polman doet dat via de weg van de inspiratie. Hij maakte maatschappelijke thema’s als duurzaamheid, klimaat en armoedebestrijding ook tot doelen voor zijn multinational. En stelt ambitieuze, maar begrijpbare doelen (verdubbeling van omzet en halvering van de ecologische footprint). Hij is een trendsetter (geen kwartaalcijfers meer), een voorloper (duurzame palmolie) en een voorbeeld (voor andere multinationals en voor maatschappelijke organisaties). Daarmee legt hij geen directe link met doelen en taken van medewerkers, maar bepaalt hij wel de ‘mindset’ binnen het bedrijf. Een bedrijf om trots op te zijn.

Akerboom legt steeds heel bewust verbindingen. Hij verdiept zich in anderen. “Als politici besluiten over de politie nemen, moet de politie zich bemoeien met politieke besluiten”. Hij kan omdenken: “Informatie dele is ook een manier om macht te krijgen”. Hij kan fouten erkennen en nieuwe verbindingen leggen.  “We volgden terroristen in Afghanistan, maar vergaten op te letten in Apeldoorn. Daarna gingen we veel breder kijken”. En het belangrijkste: hij kan zich inleven in de werkvloer. “Op straat regeert de reflex. Op straat heb je geen tijd om nota’s te schrijven of naar huis te bellen”.

Om strategische keuzes door te vertalen naar de werkvloer is meer nodig. Met alleen inspiratie of begrip ben je er nog niet. Maar beide benaderingen zorgen wel voor respect en vertrouwen. En dat zijn onmisbare ingrediënten voor het accepteren van een veranderproces.

Voor het artikel over Polman: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/30/was-polman-zijn-tijd-vooruit-met-duurzaamheid-bij-unilever-a2883732

Voor het artikel over Akerboom: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/01/de-man-die-op-de-achtergrond-al-zon-20-jaar-gaat-over-nationale-veiligheid-a2883288